Ngày thế giới người nghèo 2020 – thông điệp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô

« Hãy rộng tay cứu giúp người nghèo khó » (bản văn đầy đủ)

NOVEMBRE 12, 2020 13:22 RÉDACTIONDOCUMENTSPAPE FRANÇOIS

Bữa tiệc cho người nghèo ngày 29/6/2018

« Hãy rộng tay cứu giúp người nghèo khó » : sau đây là bản văn đầy đủ thông điệp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô cho Ngày Thế Giới Người Nghèo lần thứ IV, rơi vào ngày chúa nhật sắp tới, 15/11/2020.

Và tweet do Đức Giáo Hoàng công bố trên trương mục @Pontifex_fr của ngài hôm thứ năm 12/11/2020, ngày giới thiệu về Ngày Thế Giới này bởi Đức Cha Fisichella :

« Lòng quảng đại nâng đỡ kẻ yếu, an ủi kẻ đau buồn, xoa dịu những nỗi đau, trả lại nhân phẩm cho những người bị mất, thực chất là điều kiện của một cuộc đời đầy tính nhân bản ».

THÔNG ĐIỆP CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG PHANXICÔ
NGÀY THẾ GIỚI NGƯỜI NGHÈO LẦN THỨ 4
15 THÁNG 11 NĂM 2020, Chúa nhật thứ 33 Mùa Thường Niên

« Hãy rộng tay cứu giúp ngưới nghèo khó » (Hc 7,32)

« Hãy rộng tay cứu giúp người nghèo khó » (Hc 7,32).  Sự khôn ngoan ngày xưa đã làm cho những câu này thành như một quy luật thiêng liêng phải tuân thủ trong cuộc đời. Nó vang lên cho đến tận ngày nay, với toàn bộ sức nặng về ý nghĩa của nó, để giúp cho chúng ta, cả chúng ta nữa, tập trung cái nhìn của chúng ta vào điều cốt yếu và vượt qua những rào cản của sự thờ ơ. Sự nghèo khó luôn có những khuôn mặt khác nhau, đòi hỏi một sự chú ý trong mỗi tình huống đặc biệt : trong mỗi tình huống đó, chúng ta có thể gặp được Chúa Giêsu, Đấng mặc khải sự hiện diện của Người trong các người anh em yếu đuối nhất của Người (x. Mt 25,40)

  1. Chúng ta hãy cầm lên tay bản văn của sách Huấn Ca, một cuốn sách trong Cựu Ước. Chúng ta tìm được những lời lẽ của một vị thầy khôn ngoan đã sống khoảng hai trăm năm trước Đức Kitô. Ngài đi tìm sự khôn ngoan, sự khôn ngoan làm cho con người tốt lành hơn và có khả năng tìm hiểu cặn kẽ những biến cố của cuộc đời. Ngài làm điều này trong một lúc bị thử thách dữ dội đối với dân Israel, một thời gian đau khổ, tang tóc và khốn cùng, vì sự thống trị của những lực lượng ngoại bang. Là một người có đức tin lớn mạnh, bám rễ vào những truyền thống của cha ông, tư tưởng đầu tiên của ngài là thưa với Thiên Chúa để cầu xin Người ơn khôn ngoan. Và sự trợ giúp của Chúa đã không thiếu cho ngài.

Ngay từ những trang đầu, Sách Huấn Ca đưa ra những lời khuyên cho nhiều tình huống cụ thể của cuộc đời, và sự nghèo khó lại là một. Nó nhấn mạnh đến sự kiện, trong nhu cầu, phải có lòng tin cậy vào Thiên Chúa : « Hãy giữ lòng cho ngay thẳng và cứ kiên trì, đừng bấn loạn khi con gặp khốn khổ. Hãy bám lấy Người chứ đừng lìa bỏ, để cuộc đời, con được cất nhắc lên. Mọi chuyện xẩy đến cho con, con hãy chấp nhận, và trải qua bao thăng trầm, con hãy cứ kiên nhẫn. Vì vàng phải được tôi luyện trong lửa, còn những người sáng giá, thì phải được thử trong lò ô nhục. Hãy tin vào Người, thì Người sẽ nâng đỡ con. Đường con đi, hãy giữ cho ngay thẳng và trông cậy vào Người. Hỡi ai kính sợ Đức Chúa, hãy trông đợi lòng lân tuất của Người, đừng lìa xa Người kẻo ngã » (Hc 2,2-7).

  1. Hết trang này đến trang kia, chúng ta khám phá ra một cuốn sách quý giá gồm những gợi ý về cách hành động dưới ánh sắng của một quan hệ mật thiết với Thiên Chúa, Người là Đấng Tạo Hóa và người yêu của công trình tạo dựng của Người, công chính và quan phòng đối với tất cả con cái của Người. Tuy nhiên, sự kiên trì dựa vào Thiên Chúa không ngăn cấm nhìn vào con người cụ thể, trái lại, cả hai chuyện gắn kết chặt chẽ với nhau.

Điều này được chứng minh bởi trích đoạn Thánh Kinh mà nhan đề của Thông Điệp này được rút ra (x. Hc 7,29-36). Lời cầu nguyện với Thiên Chúa và sự liên đới với người nghèo và những người đau khổ là không tách rời nhau được. Để cử hành một cuộc tế lễ đẹp lòng Chúa, cần thiết là phải nhận diện được hết mọi người, dù là nghèo khó nhất, người bị khinh khi nhất, đều mang hình ảnh của Thiên Chúa in ấn nơi họ. Từ sự chú tâm toát ra ơn phúc của sự chúc lành từ Thiên Chúa, được thu hút bởi sự đại lượng thể hiện đối với người nghèo. Bởi thế nên thời gian dành để cầu nguyện không được bao giờ trở thành một lý cớ để lơ là tha nhân đang gặp khó khăn. Sự ngược lại là thật : phép lành của Chúa xuống trên chúng ta và cầu nguyện đạt tới mục đích khi được kèm theo bởi công tác phục vụ người nghèo.

  1. Giáo huấn cổ xưa này thật là mang tính thời sự biết bao đối với mỗi người chúng ta ! Quả vậy, lời của Thiên Chúa vượt lên khỏi không gian, thời gian, các tôn giáo và các văn hóa. Lòng đại lượng nâng đỡ kẻ yếu đuối, an ủi kẻ đau buồn, làm giảm những đau khổ, trả lại nhân phẩm cho những ai bị mất, thực chất là điều kiện của một cuộc sống với đầy đủ tính nhân bản. Sự lựa chọn cống hiến một sự quan tâm đến người nghèo, đến những nhu cầu đa dạng và số nhiều của họ, không thể chỉ bị điều kiện hóa bởi thời gian rảnh rỗi hay bởi những lợi ích riêng tư, cũng không bởi những dự án mục vụ hay xã hội coi thường thể xác con người. Người ta có thể bóp nghẹt sức mạnh ơn phúc của Thiên Chúa bởi xu hướng tự mê muốn luôn đặt mình lên hàng đầu.

Có cái nhìn hướng tới người nghèo là khó, nhưng hơn bao giờ hết, nó cần thiết để cho cuộc đời cá nhân và xã hội của chúng ta một hướng đi mới. Không phải là nói ra nhiều lời, nhưng tốt hơn hết là cống hiến cụ thể cuộc đời, được làm sống động bởi lòng thương của Thiên Chúa. Mỗi năm, với Ngày Thế Giới Người Nghèo, tôi trở lại trên thực tế này, cốt yếu cho sự sống của Hội Thánh, bởi vì người nghèo đã có và sẽ luôn ở với chúng ta (x. Ga 12,8) để giúp chúng ta đón nhận sự hiện diện của Đức Kitô trong không gian hàng ngày.

  1. Mỗi cuộc gặp gỡ với một người ở trong tình trạng nghèo khó khiêu khích và chất vấn chúng ta. Chúng ta làm thế nào để góp phần vào việc loại trừ hay ít ra là xoa dịu sự bị gạt ra ngoài vòng xã hội hay sự đau khổ của người đó ? Làm thế nào chúng ta có thể giúp đỡ người đó trong sự nghèo nàn thiêng liêng của người đó ? Cộng đoàn Kitô giáo được kêu gọi phải can dự vào việc trải nghiệm chia sẻ này, biết rằng cộng đoàn không được phép ủy nhiệm cho bất cứ ai cả. Và để là một sự nâng đỡ người nghèo, căn bản là cá nhân mình phải sống sự nghèo khó theo tinh thần Phúc Âm. Chúng ta không thể cảm thấy « tốt lành » khi có một thành viên của gia đình nhân loại bị gạt ra ngoài sân khấu và trở thành một bóng mờ. Tiếng kêu thầm lặng của nhiều người nghèo phải tìm được dân của Thiên Chúa ở tuyến đầu, luôn luôn và ở khắp mọi nơi, để cho họ một tiếng nói, để bảo vệ họ và để liên đới với họ trước bao sự đạo đức giả và trước bao lời hứa hẹn không được tôn trọng, để mời gọi họ tham gia vào đời sống của cộng đoàn.

Quả thật là Hội Thánh không có những giải pháp toàn cầu để đề nghị, nhưng Hội Thánh cống hiến, với ân sủng của Đức Kitô, sự làm chứng và sự chia sẻ của mình. Ngoài ra, Hội Thánh cảm thấy có bổn phận trình bầy hoàn cảnh của những người không có cái tối thiểu để sống. Nhắc nhở tất cả mọi người giá trị to lớn của công ích đối với dân Kitô giáo, là một sự cam kết sống được thực hiện trong sự nỗ lực không quên bất cứ ai trong những người mà tính nhân loại của họ bị vi phạm trong những nhu cầu căn bản của họ.

  1. Đưa tay ra, trước hết làm cho chính người làm cử chỉ này, khám phá ra rằng có nơi chúng ta khả năng làm được những cử chỉ có thể mang ý nghĩa cho cuộc đời. Có biết bao bàn tay đưa ra mà chúng ta có thể thấy mỗi ngày ! Rất tiếc, thường hay xẩy ra là sự vội vã dẫn đến một cơn lốc của sự thờ ơ, đến độ người ta không có thể nhận biết toàn bộ điều thiện đã được làm ra hàng ngày, trong thầm lặng và với một sự rộng lượng to lớn. Thường thì khi xẩy ra những biến cố làm đảo lộn cuộc sống của chúng ta mà mắt chúng ta mới trở nên có khả năng thấy được lòng tốt của các vị thánh « ở nhà bên cạnh », « của những người sống gần bên chúng ta và phản ánh sự hiện diện của Thiên Chúa » (Tông huấn Gaudete et exsultate, s.7), nhưng mà không ai thèm nói đến. Các tin xấu đăng đầy trên các báo chí, trên các trang internet và trên các màn truyền hình, đến độ người ta có thể tin rằng sự ác đang làm bá chủ. Tuy nhiên không phải thế. Đúng là, sự hung dữ và bạo lực, sự lạm dụng và hối lộ không thiếu, nhưng cuộc đời được đan kết bằng những hành động tôn trọng và rộng lượng, không chỉ bù lấp cái xấu, mà còn thúc đẩy đi xa hơn và tràn đầy hy vọng.
  2. Đưa tay ra là một dấu hiệu: một dấu hiệu nhắc ngay đến sự gần gũi, sự liên đới, tình yêu thương. Trong những tháng này, khi toàn thế giới đã bị tràn ngập bởi con virút mang đến đau khổ và chết chóc, khốn quẫn và hoang mang, chúng ta đã có thể thấy được biết bao bàn tay đưa ra ! Bàn tay đưa ra của vị bác sĩ đang lo cho mỗi bệnh nhân và tìm mọi cách để có được liều thuốc công hiệu. Bàn tay đưa ra của người y tá nam hay nữ, đã ở lại ngoài giờ làm việc để săn sóc người bệnh. Bàn tay đưa ra của những người làm việc trong chính quyền và cung cấp các phương tiện để cứu sống càng nhiều người càng tốt. Bàn tay đưa ra của người dược sĩ chịu bao nhiêu yêu cầu trong sự cận kề nguy hiểm với người ta. Bàn tay đưa ra của vị linh mục ban phép lành là lòng mình tan nát. Bàn tay đưa ra của thiện nguyện viên đi cứu những người sống ngoài đường phố và, hơn nữa, không nhà không cửa, không cả cái ăn. Bàn tay đưa ra của những con người nam nữ làm việc để cống hiến những dịch vụ cốt yếu và an ninh. Và còn bao nhiêu bàn tay khác đã đưa ra, mà chúng ta có thể kể ra đến độ dài như một bản kinh cầu các công trình thiện ích. Tất cả các bàn tay này đã thách đố với sự lây lan và nỗi sợ để mang đến sự nâng đỡ và an ủi.
  3. Trận đại dịch này đã xẩy tới cách bất chợt và chúng ta đều bị bất ngờ, để lại một cảm tưởng lúng túng và bất lực. Tuy nhiên, bàn tay đưa ra cho người nghèo không bất chợt mà đến. Nó làm chứng cách mà người ta chuẩn bị nhằm nhận biết người nghèo để nâng đỡ họ trong những thời gian cần thiết. Người ta không thế ứng tác các dụng cụ của lòng thương xót. Một sự tập luyện hàng ngày là cần thiết, xuất phát từ việc ý thức rằng, chúng ta, chính là những người đầu tiên, cần đến một bàn tay đưa ra cho chúng ta.

Khoảnh khắc mà chúng ta đang sống này đã đặt nhiều điều xác tín vào trong tình trạng khủng hoảng. Chúng ta cảm thấy mình nghèo nàn hơn, yếu đuối hơn bởi vì chúng ta đã trải nghiệm giới hạn và sự hạn chế tự do. Sự mất việc, những quan hệ tình cảm thân thương nhất, như sự vắng bóng của những quan hệ thông thường giữa con người với nhau, bỗng chốc mở ra những chân trời mà chúng ta không quen nhìn thấy. Những của cải tinh thần và vật chất đã bị đặt thành nghi vấn và chúng ta đã khám phá ra rằng chúng ta sợ hãi. Bị cô lập trong sự im lặng của căn nhà của chúng ta, chúng ta đã tìm lại được tầm quan trọng của sự đơn sơ và có cái nhìn thẳng vào những gì là cốt yếu. Chúng ta đã trưởng thành trong sự đòi hỏi của một tình huynh đệ mới, có khả năng tương trợ và tôn trọng lẫn nhau. Đây là thời gian thuận lợi để « có lại nhận thức rằng chúng ta cần đến nhau, rằng chúng ta có một trách nhiệm đối với những người khác và đối với thế giới […]. Từ quá lâu rồi, chúng ta đã ở trong tình trạng suy thoái tinh thần, chúng ta khinh thường đạo đức, lòng nhân hậu, tính lương thiện […]. Sự phá hủy mọi nền tảng của đời sống xã hội kết cuộc khiến cho chúng ta kẻ này đối nghịch người kia, ai nấy tìm cách thủ lấy lợi nhuận của riêng mình ; nó gây ra sự xuất hiện của những hình thức bạo lực và độc ác mới, và ngăn chặn sự phát triển của một nền văn hóa bảo vệ môi trường » (Tông thư Laudato si’, s. 229). Tóm lại, các cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chánh và chính trị trầm trọng sẽ không dừng lại bao lâu chúng ta còn để ở thế chờ đợi tinh thần trách nhiệm mà mỗi người chúng ta phải cảm nhận đối với tha nhân và với mỗi người.

  1. « Đưa bàn tay ra cho người nghèo», như thế là một lời mời gọi đến với tinh thần trách nhiệm như là sự dấn thân trực tiếp của bất cứ ai cảm thấy mình chia sẻ cùng một số phận. Đó cũng là sự khuyến khích hãy mang lấy gánh nặng của những kẻ yếu đuối hơn mình, như thánh Phaolô đã nhắc nhở : « Anh em hãy lấy đức mến mà phục vụ nhau. Vì tất cả Lề Luật được nên trọn trong điều răn duy nhất này là : Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình, (…) Anh em hãy mang gánh nặng cho nhau » (Gl 5,13-14 ; 6,2). Thánh tông đồ dạy rằng sự tự do đã được ban xuống cho chúng ta bởi cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu Kitô là cho mỗi người trong chúng ta một trách nhiệm để phục vụ người khác, nhất là những người yếu đuối nhất. Đây không phải là một lời khuyên tùy ý chọn lựa, mà là một điều kiện của tính đích thực của đức tin mà chúng ta tuyên xưng.

Một lần nữa, Sách Huấn Ca đến trợ giúp chúng ta : nó gợi ý những hành động cụ thể để nâng đỡ những người yếu đuối nhất và nó cũng sử dụng một số hình ảnh minh họa. Trước hết, nó vạch rõ sự yếu đuối của những người sầu khổ : « Đừng ngoảnh mặt không nhìn những ai đang than khóc » (Hc 7,34). Giai đoạn đại dịch bắt buộc chúng ta phải cô lập bản thân, không cho chúng ta cả việc được an ủi và gần gũi bạn bè và thân nhân bị buồn khổ vì mất đi những người thân của họ. Và tác giả Sách Thánh còn khẳng định : « Đừng ngại thăm nom người đau ốm » (7,35). Chúng ta đã trải nghiệm việc không có thể ở gần những người đau khổ, và đồng thời, chúng ta cũng đã ý thức được sự mỏng giòn của mạng sống chúng ta. Tóm lại, Lời của Thiên Chúa không bao giờ để yên cho chúng ta, mà liên tục khích lệ chúng ta làm điều thiện.

  1. Ngược lại, « Đưa tay ra cho người nghèo» làm nổi bật thái độ của những kẻ thọc tay vào túi và không hề xúc động bởi sự nghèo khó, mà nhiều khi họ lại là đồng lõa. Tính thờ ơ và vô liêm sỉ là món ăn hàng ngày của họ. Thật là khác biệt biết bao đối với những bàn tay rộng lượng mà chúng ta đã mô tả ! Quả thật, có những bàn tay đưa ra đã nhanh chóng đụng vào bàn phím máy vi tính để chuyển những ngân khoản từ nơi này qua nơi khác trên thế giới, nói lên sự giầu sang của thiểu số đầu sỏ và sự khốn cùng của số đông hay sự vỡ nợ của nhiều quốc gia. Có những bàn tay đưa ra để tích lũy tiền bạc bằng việc bán vũ khí mà các bàn tay khác kể cả những bàn tay trẻ em, sẽ sử dụng để gieo rắc chết chóc và sự nghèo khổ. Có những bàn tay đưa ra, trong bóng tối, trao đổi những gói thuốc tử thần để làm giầu và sống trong xa hoa và sự rối loạn phù du. Có những bàn tay đưa ra, ở hậu trường, trao đổi những đặc ân bất hợp pháp đổi lấy một lợi nhuận dễ dàng và tham nhũng. Và cũng có những bàn tay đưa ra của những người, trong sự giả hình nhân hậu, mang theo luật pháp mà chính họ lại không tuân thủ.

Trong bức tranh toàn cảnh này, « những người bị gạt ra ngoài tiếp tục phải chờ đợi. Để có thể dung dưỡng một lối sống loại trừ người khác, hay để có thể hào hứng với cái lý tưởng ích kỷ, người ta phải triển khai một sự toàn cầu hóa vô cảm. Gần như nếu không nhận ra, chúng ta trở nên không có khả năng thương cảm trước tiếng kêu đau đớn của những người khác, chúng ta không còn có thể khóc trước thảm kịch của những người khác, quan tâm đến họ không còn là điều liên quan đến chúng ta, như thể đối với chúng ta, tất cả thuộc về trách nhiệm ngoại lai, không phải chuyện của chúng ta » (Tông huấn Evangelii Gaudium, s. 54). Chúng ta sẽ không thể nào hạnh phúc bao lâu những bàn tay gieo rắc chết chóc đó không biến thành những khí cụ của công lý và hòa bình cho toàn thế giới.

  1. « Trong lời ăn tiếng nói, hãy nghĩ đến đời con chung cuộc thế nào » (Hc 7,36). Đó là cách biểu lộ qua đó Sách Huấn Ca kết luận sự suy nghĩ của mình. Bài này có hai cách diễn giải. Cách thứ nhất cho thấy chúng ta phải luôn có trong đầu sự kết thúc của cuộc đời chúng ta. Nhớ đến số phận chung có thể giúp chúng ta sống dưới dấu hiệu của sự quan tâm đến những người nghèo khó hơn và không có những cơ hội như chúng ta. Cũng có một cách diễn giải thứ hai nữa, nó nhấn mạnh đến mục đích mà mọi người hướng tới. Chính là sự kết thúc của cuộc đời chúng ta đòi hỏi một dự án phải thực hiện và một con đường phải đi không mệt mỏi. Tuy nhiên, mục đích của mỗi hành động của chúng ta không thể nào khác hơn là tình yêu. Đó là mục đích mà tất cả chúng ta đều đi tới, và không có gì có thể làm cho chúng ta làm khác được. Tình yêu đó là sự chia sẻ, sự tận tâm và sự phục vụ, nhưng nó bắt đầu bằng sự khám phá ra rằng chúng ta là những người đầu tiên được yêu thương và được đánh thức vì tình yêu. Mục đích này xuất hiện vào lúc mà đứa con bắt gặp nụ cười của mẹ nó và cảm thấy mình được yêu thương chỉ vì sự kiện là hiện hữu. Dù chỉ là một nụ cười mà chúng ta chia sẻ với người nghèo cũng là nguồn gốc của tình yêu và cho phép sống trong niềm vui. Mong rằng bàn tay đưa ra, luôn có thể được làm phong phú hơn bằng nụ cười của một người không hề làm cho nặng nề sự hiện diện của mình và sự giúp đỡ mà người đó cống hiến mà chỉ vui mừng được sống như những môn đệ của Đức Kitô.

Mong rằng trên con đường gặp gỡ hàng ngày này với người nghèo chúng ta được đồng hành với Đức Mẹ của Thiên Chúa, đấng hơn hết là Mẹ của những người nghèo. Đức Trinh Nữ Maria biết rõ những khó khăn và những đau khổ của những người bị gạt ra ngoài lề xã hội, bởi vì chính bản thân Mẹ cũng đã từng phải hạ sinh Con của Thiên Chúa trong một chuồng gia súc. Dưới sự đe dọa của Hêrôđê, cùng với thánh Giuse là bạn trăm năm của Mẹ và Chúa Giêsu Hài Đồng, các ngài đã phải trốn chạy sang nước khác, và tình trạng tỵ nạn trong nhiều năm, đã hằn dấu trên Thánh Gia. Mong rằng lời cầu nguyện Mẹ của người nghèo tập họp các con cái yêu quý của Mẹ và tất cả những người đã phục vụ họ nhân danh Đức Kitô. Mong rằng  cầu nguyện biến đổi bàn tay đưa ra thành vòng tay chia sẻ và tình huynh đệ tìm lại được.

Ban ra từ Rôma, Thánh Gioan Latran, ngày 13/6/2020, lễ kính thánh Antôn thành Pađôva, năm thứ 8 triều đại giáo hoàng của tôi.

PHANXICÔ

Mai Khôi dịch từ bản tiếng Pháp của Zenit.

https://fr.zenit.org/2020/11/12/journee-mondiale-des-pauvres-2020-message-du-pape-francois-texte-complet/

This entry was posted in Chưa được phân loại. Bookmark the permalink.