Đạo đức giả chính là « sợ hãi sự thật »

Bài Giáo Lý thứ 6 về Thư gửi tín hữu Galát

AOÛT 25, 2021 19:36 HÉLÈNE GINABATAUDIENCE GÉNÉRALEPAPE FRANÇOIS

Triều kiến chung ngày 25/8/2021

« Đạo đức giả, chính là sợ hãi sự thật. Người ta thà giả bộ thay vì để lộ bản chất của mình » : đó là điều mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã khẳng định trong Bài Giáo Lý thứ 6 của ngài về Thư gửi tín hữu Galát, hôm thứ tư 25/8/2021, trong Đại Thính Đuờng Phaolô VI của Vatican.

Trong đoạn này của Thư gửi tín hữu Galát, Đức Giáo Hoàng giải thích, thánh Phaolô trách cứ thánh Phêrô đã tìm cách « giữ thể diện cho mình », đã hành động « không trong sáng ». Tính đạo đức giả, Đức Giáo Hoàng Phanxicô phân tích, chính « như là hóa trang linh hồn mình », « hóa trang các cách hành xử của mình » : « không phải là thật ». Người đạo đức giả, ngài nói tiếp ; « không có can đảm đối mặt với sự thật ».

Nhưng sự che dấu « dẫn tới nửa sự thật », tới cái « cách hành xử không thật ». « Chúng ta đừng sợ phải chân thật, phải nói sự thật, phải cảm nhận được sự thật, phải đối diện với sự thật », Đức Giáo Hoàng đã khuyến nghị trong lúc kết luận.

Bài Giáo Lý về Thư gửi tín hữu Galát – 6. Những nguy hiểm của Lề Luật

Thân chào Quý Anh Chị Em !

Thư gửi tín hữu Galát kể lại một sự việc khá ly kỳ. Như chúng ta đã nghe đọc, thánh Phaolô nói rằng ngài đã trách cứ ông Xêphát, nghĩa là thánh Phêrô, trước cộng đoàn của Antioche, bởi vì cách cư xử của ngài đã không tốt. Chuyện gì đã xẩy ra trầm trọng đến nỗi bắt buộc thánh Phaolô phải nói với cả thánh Phêrô bằng những lời lẽ cứng rắn ? Có lẽ là thánh Phaolô đã nói quá chăng, đã dành nhiều chỗ cho bản thân mình mà không biết kềm chế ? Chúng ta sẽ thấy rằng không phải như thế, nhưng một lần nữa quan hệ giữa Lề Luật và sự tự do đã trở thành vấn đề. Và chúng ta phải trở lại vấn đề này nhiều lần nữa.

Khi viết cho các tín hữu của Galát, thánh Phaolô cố tình nhắc tới chuyện này đã xẩy ra tại Antioche trong những năm trước đó. Ngài muốn nhắc nhở cho các Kitô hữu của các cộng đoàn này rằng không nhất thiết phải nghe theo những người giảng thuyết là cần thiết phải chịu phép cắt bì và như vậy là rơi « vào lề luật » với tất cả những giới răn của nó. Chúng ta hãy nhớ rằng đây là những giảng sư theo chủ nghĩa chính thống đã tới đó và đã tạo ra sự lẫn lộn, và họ đã lấy đi sự bình an của cộng đoàn này. Đối tượng của sự phê phán đối với thánh Phêrô là sự hành xử của ngài trong khi vào bàn ăn. Lề Luật cấm người Do Thái không được dùng cơm với một người không phải là người Do Thái. Nhưng chính thánh Phêrô, trong một hoàn cảnh khác, đã đi tới Xêsarê trong nhà của viên đại đội trường Corneliô, trong lúc biết rằng ngài đã vi phạm Lề Luật. Ngài đã khẳng định lúc đó rằng : « Nhưng tôi thì Thiên Chúa đã cho tôi thấy là không được gọi ai là ô uế hay không thanh sạch » (Cv 10,28). Khi trở về Giêrusalem, các Kitô hữu đã cắt bì, trung thành với Lề Luật Môsê đã chỉnh thánh Phêrô vì cách đối xử của ngài, nhưng ngài đã biện minh bằng cách nói rằng : « Tôi sực nhớ lại lời Chúa nói rằng :’Ông Gioan thì làm phép Rửa bằng nước, còn anh em thì sẽ được rửa trong Thánh Thần’. Vậy nếu Thiên Chúa đã ban cho họ cùng một ân huệ như Người đã ban cho chúng ta, vì chúng ta tin vào Chúa Giêsu Kitô, thì tôi là ai mà dám ngăn cản Thiên Chúa ? » (Cv 11, 16-17). Chúng ta hãy nhớ rằng Chúa Thánh Thần đã ngự xuống vào lúc đó trong nhà ông Cornêliô khi thánh Phêrô đã đi tới đó.

Một sự kiện tương tự cũng đã xẩy ra tại Antioche với sự hiện diện của thánh Phaolô. Trước đó thánh Phêrô đã vào bàn ăn không khó khăn gì với các Kitô hữu đến từ dân ngoại ; nhưng khi nhiều Kitô hữu cắt bì của Giêrusalem – những người đến từ Do Thái Giáo – tới thành phố này, thì ngài không còn làm như thế nữa, để không phải chịu đựng sự chỉ trích của họ. Và đó là sai lầm : ngài đã chú ý nhiều hơn tới những lời chỉ trích, để giữ thể diện. Và điều đó là trầm trọng dưới con mắt của thánh Phaolô, thậm chí bởi vì nhiều môn đệ khác đã bắt chước thánh Phêrô, người đầu tiên trong họ là ông Barnabê, người đã cùng với thánh Phaolô đã rao giảng Phúc Âm cho người Galát (x. Gl 2,13). Ngoài ý muốn, thánh Phêrô, với cách làm này – cái này một chút, cái kia một chút… không rõ ràng, không trong sáng – thực tế đã tạo ra một sự chia rẽ bất công ở giữa cộng đoàn : « Tôi trong sạch… tôi đi theo dòng này, tôi phải làm như thế, người ta không thể làm điều đó… ».

Thánh Phaolô, trong lời trách cứ của ngài – và trọng tâm của vấn đề là ở đây -, đã sử dụng một câu cho phép đi vào trong trọng tâm phản ứng của ngài : sự đạo đức giả (x. Gl 2,13). Đó là từ ngữ đã trở lại nhiều lần : đạo đức giả. Tôi tin rằng tất cả chúng ta hiểu được điều này có nghĩa là gì. Tuân thủ Lề Luật từ phía các Kitô hữu dẫn tới sự hành xử giả hình đó, mà thánh tông đồ muốn chống lại với sức mạnh và lòng tin tưởng. Thánh Phaolô là người công chính, ngài có những tật xấu của mình – nhiều lắm, tính khí của ngài thật là kinh khủng – nhưng ngài là người chính trực. Giả hình là gì ? Khi chúng ta nói : phải cẩn thận với kẻ đó là người đạo đức giả : chúng ta muốn nói gì ? Đạo đức giả là gì ? Người ta có thể nói rằng đó là sự sợ hãi sự thật. Người đạo đức giả sợ hãi sự thật. Người ta thích làm bộ thay vì làm chính bản thân mình. Đó là như hóa trang linh hồn mình, cũng như hóa trang các thái độ của mình, cũng như hóa trang những cách hành xử của mình : điều đó không phải sự thật : « Tôi sợ đi tới như con người thật của mình và tôi đã hóa trang mình với những thái độ này ». Và sự che dấu ngăn cản có can đảm để nói sự thật một cách công khai và người ta dễ dàng trốn tránh sự bắt buộc luôn phải nói, khắp nơi và bất chấp mọi thứ. Và sự che dấu dẫn bạn tới chuyện này : tới một nửa sự thật. Và những sự thật một nửa là một hư cấu : bời vì sự thật là sự thật hay không phải sự thật. Nhưng một nửa sư thật là cái cách làm không thật. Người ta thích, như tôi đã nói, giả bộ thay vì là thực chất chính mình, và sự che dấu ngăn cản sự can đảm để nói lên sự thật một cách công khai. Và như thế, người ta trốn tránh sự bắt buộc – và đó là một điều răn – phải luôn nói sự thật, phải nói nó ở mọi nơi và phải nói bất chấp tất cả. Và trong một môi trường nơi những quan hệ giữa con người được sống dưới nhãn hiệu của chủ nghĩa hình thức, vi khuẩn đạo đức giả dễ dàng lan tràn. Nụ cười không đến từ con tim, sự tìm kiếm cách chiều lòng mọi người, nhưng chẳng với ai cả…

Trong Thánh Kinh, người ta tìm thấy nhiều thí dụ trong đó người ta chống sự giả hình. Một chứng minh đẹp để chống giả hình là chứng minh của ông già Elêazar, người ta nhờ ông giả vờ ăn thịt đã cúng ngẫu thần ngoại giáo để có thể cứu sống cho mình : giả bộ ăn nó, nhưng thực sự ông đã không ăn. Hay là làm bộ ăn thịt heo, nhưng bạn bè ông đã chuẩn bị cho ông thứ thịt khác. Nhưng con người này vốn kính sợ Thiên Chúa đã trả lời rằng : « Ở tuổi chúng ta, giả vờ là điều bất xứng, e rằng có nhiều thanh niên sẽ nghĩ là ông già Êlêazar đã 90 tuổi đầu, mà còn theo những lề thói dân ngoại. Rồi bởi tôi đã giả vờ và ham sống thêm một ít lâu nữa, nên họ bị lầm lạc vì tôi, còn tôi thì chuốc lấy vết nhơ và ô nhục cho tuổi già » (2Mch 6, 24-25). Lương thiện : ông không mượn con đường đạo đức giả. Thật là một trang sách đẹp biết bao để suy nghĩ và tránh xa sự đạo đức giả ! Các sách Phúc Âm cũng đã thuật lại nhìều tình trạng trong đó Chúa Giêsu quở mắng mạnh mẽ những người xuất hiện bề ngoài như những người công chính ngoài vỏ, nhưng bên trong chứa đầy những sự giả dối và đồi bại trong họ (x. Mt 23, 13-29). Nếu ngày hôm nay anh chị em có một chút thời gian, xin hãy lấy chương 23 của Phúc Âm theo thánh Mátthêu và sẽ thấy bao nhiêu lần Chúa Giêsu phán ; « Giả hình, giả hình, giả hình », và Người đã mặc khải giả hình là gì.

Kẻ đạo đức giả là một người giả bộ, hắn xu nịnh và lừa dối bởi vì hắn sống với chiếc mặt nạ đeo trên mặt, và hắn không có dũng khí đối mặt với sự thật. Bởi vậy, hắn không có khả năng yêu mến chân thật – một kẻ đạo đức giả không hề biết yêu thương – hắn giới hạn vào sự sống ích kỷ và không có nghị lực biểu lộ tấm lòng trong sáng. Có nhiều tình huống trong đó sự giả hình có thể hiện hữu. Nó thường ẩn núp trong những nơi làm việc, nơi mà người ta tìm cách xuất hiện tình bạn với các đồng nghiệp, trong lúc mà sự ganh đua dẫn đến sự đâm sau lưng nhau. Trong lãnh vực chính trị, không lạ gì khi thấy những kẻ giả hình sống kiểu hai mặt giữa đời sống công khai và đời sống riêng tư. Sự giả hình trong Hội Thánh là đặc biệt đáng ghét, và khốn nỗi giả hình hiện hữu trong Hội Thánh, và có nhiều Kitô hữu và nhiều đấng bậc giả hình. Chúng ta không bao giờ được quên những lời phán của Chúa : « Nhưng hễ ‘‘có’’ thì phải nói ‘‘có’’, ‘‘không’’ thì phải nói ‘‘không’’ : thêm thắt điều gì là do ác quỷ » (Mt 5,37). Thưa Quý Anh Chị Em, ngày hôm nay, chúng ta hãy suy nghĩ về điều mà thánh Phaolô lên án và Chúa Giêsu lên án : sự đạo đức giả. Và chúng ta đừng sợ phải chân chính, phải nói sự thật, phải cảm thấy sự thật, phải thuận theo sự thật. Một kẻ giả hình không biết yêu mến. Hành động khác với trong sự thật có nghĩa là đặt trong tình trạng nguy hiểm sự hợp nhất giữa lòng Hội Thánh, là đối tượng mà chính Chúa đã cầu nguyện cho.

© Librairie éditrice vaticane

Mai Khôi dịch từ bản tiếng Pháp của Zenit.

L’hypocrisie, c’est « la peur de la vérité » – ZENIT – Francais

 111 khách đã đọc bài này
This entry was posted in Chưa được phân loại. Bookmark the permalink.