Bài Giáo Lý về Thánh Giuse – 5. Thánh Giuse, người di dân bị bách hại và can đảm

Triều kiến chung ngày thứ tư 29/12/2021 trong Đại Thính Đường Phaolô VI

Thân chào Quý anh chị em !

Ngày hôm nay tôi muốn giới thiệu với quý anh chị em, thánh Giuse như một người di dân bị bách hại và can đảm. Chính như thế mà thánh sử gia Mátthêu đã mô tả ngài. Biến cố đặc biệt này của cuộc đời Chúa Giêsu, vốn cũng liên luỵ đến thánh Giuse và Đức Mẹ Maria, mà trong truyền thống được biết dưới cái tên « trốn sang Ai Cập » (x. Mt 2, 13-23). Gia đình Nazareth đã chịu đựng một sự sỉ nhục như thế và đã trực tiếp sống qua tình trạng bấp bênh, nỗi sợ và sự đau khổ phải rời bỏ đất nước mình. Ngày hôm nay, nhiều người anh chị em còn bị buộc phải sống cái bất công này và sự đau khổ này. Nguyên nhân gần như thường xuyên là sự cao ngạo và bạo lực của những kẻ có quyền thế. Đó cũng là trường hợp của Chúa Giêsu.

Vua Hêrôđê qua các đạo sĩ đã biết sự giáng sinh của « Vua dân Do Thái », và tin tức này khiến ông ta bức xúc. Ông ta không cảm thấy an toàn, ông ta cảm thấy rằng quyền lực của ông bị đe dọa. Như thế, ông ta tập họp tất cả những người lãnh đạo của Giêrusalem để biết nơi Người sinh ra, và năn nỉ các Đạo Sĩ thông báo cho ông ta những chi tiết chính xác, để – ông ta nói dối – ông cũng đi bái lậy Người. Nhưng khi ông ta thấy rằng các đạo sĩ đã đi trở về bằng con đường khác, ông ta lập ra một kế hoạch độc ác : đó là giết hết các trẻ em của Bêlem dưới 2 tuổi, đó là thời gian mà theo những tính toán của các đạo sĩ, trong thời gian đó Chúa Giêsu đã sinh ra.

Trong lúc đó, một thiên sứ truyền cho thánh Giuse : « Này ông, dậy đem Hài Nhi và Mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy » (Mt 2 ;13). Quý anh chị em ngày hôm nay, hãy nghĩ đến bao người cũng cảm nhận thấy sự thúc đẩy nội tâm này : « Chúng ta hãy chạy trốn, hãy chạy rtrốn, bởi vì ở đây có một mối nguy hiểm ». Âm mưu của Hêrôđê nhắc nhớ đến kế hoạch của vua Pharaon ném tất cả các trẻ em trai của dân Israel xuống sông Nil (x. Xh 1,22). Cuộc trốn chạy sang Ai Cập nhắc tới toàn bộ lịch sử của Israel kể từ tổ phụ Ápraham, vốn cũng đã sống ở đây (x. St 12,10) ; từ ông Giuse, con của ông Giacóp, bị các anh em ông bán đi (x. St 37,36) trước khi trở thành « quốc vương » (x. St 41, 37-57), và tới ông Môsê, người đã giải phóng dân tộc ông khỏi ách nô lệ người Ai Cập (x. Xh 1,18).

Cuộc trốn chạy sang Ai Cập cứu được Chúa Giêsu, nhưng khốn nỗi, nó không cản được Hêrôđê tiến hành giết chóc. Như thế, chúng ta đối mặt với hai nhân vật đối lập nhau : một mặt, vua Hêrôđê với bản tính độc ác của hắn, và mặt khác, thánh Giuse với sự chăm sóc và sự can đảm của ngài. Hêrôđê muốn bảo vệ uy quyền của hắn, bảo vệ tính mạng của chính hắn, với một sự hung ác tàn nhẫn, bằng chứng là sự giết hại một trong những người vợ của hắn, giết hại một số con đẻ của hắn và những người chống đối hắn. Đó là một con người hung ác : để giải quyết các vấn đề, chỉ có một câu trả lời duy nhất : giết. Hắn là biểu tượng của nhiều bạo chúa thời xưa và của ngày hôm nay. Và đối với những kẻ đó, đối với các bạo chúa này, người khác không đáng kể ; quyền lực là điều đáng kể, và nếu chúng cần không gian cho quyền lực, chúng thủ tiêu người khác. Và điều này xẩy ra ngày hôm nay, chúng ta không cần nhìn vào lịch sử cổ đại, điều này xẩy ra trong ngày hôm nay. Hắn là con người trở thành một « con chó sói » đối với những người khác. Lịch sử đầy rẫy những nhân vật, sống tùy thuộc vào những sợ hãi của mình, nỗ lực chiến thắng những sợ hãi này là sử dụng quyền lực một cách chuyên chế và không từ những hành động bạo lực vô nhân đạo. Nhưng chúng ta không được nghĩ rằng chúng ta chỉ như Hêrôđê khi chúng ta trở thành những bạo chúa, không ; thực chất, đó là một thái độ mà tất cả chúng ta có thể tỏ ra, mỗi lần chúng ta cố gắng làm tiêu tan những sợ hãi của chúng ta với lòng kiêu ngạo, kể cả chỉ là bằng lời nói, hay bao gồm những lạm dụng nhỏ gây tổn hại những người lân cận chúng ta. Chúng ta cũng thế, chúng ta có trong lòng khả năng trở thành những Hêrôđê con.

Thánh Giuse là sự trái ngược với Hêrôđê : trước hết, ngài là « một người công chính » (Mt 1,19), và Hêrôđê là một kẻ độc tài. Hơn nữa, ngài chứng tỏ ngài là người can đảm khi đi theo lệnh truyền của Thiên Sứ. Người ta có thể hình dung những thăng trầm mà ngài đã phải đối mặt trong suốt chuyến đi nguy hiểm và những khó khăn gắn liền với chuỗi ngày tháng trên một đất nước xa lạ, với một ngôn ngữ khác : biết bao khó khăn. Lòng can đảm của ngài cũng nổi bật vào lúc hồi hương, khi, được Thiên Sứ trấn an, ngài đã vượt qua những lo sợ dễ hiểu và định cư cùng Đức Mẹ Maria và Chúa Giêsu tại Nazareth (x. Mt 2, 19-23). Hêrôđê và thánh Giuse là hai nhân vật trái ngược, phản ảnh hai khuôn mặt luôn hiện hữu trong nhân loại. Một tư tưởng sai lầm là coi lòng can đảm như là một đức tính chỉ các vị anh hùng mới có. Thực tế, cuộc sống hàng ngày của mỗi con người đều đòi hỏi lòng can đảm. Cách sống của chúng ta – của quý anh chị em, của tôi, của hết cả mọi người : người ta không thể sống mà không có lòng can đảm, can đảm để đương đầu với những khó khăn hàng ngày. Trong mọi thời đại và trong mọi nền văn hóa, chúng ta tìm thấy những con người nam và nữ can đảm. Để trung thành với tín ngưỡng của mình, họ đã vượt mọi khó khăn và đã chịu đựng bất công, kết án, thậm chí cả cái chết. Lòng can đảm đồng nghĩa với lòng dũng cảm, với công lý, thận trọng và chừng mực, là thành phần của nhóm những đức tính nhân bản được biết dưới danh xưng là « các đức tính chủ yếu ».

Bài học thánh Giuse để lai cho chúng ta ngày hôm nay là như sau : cuộc đời luôn dành cho chúng ta những nghịch cảnh, đúng thế, đối mặt với chúng, chúng ta cũng cảm thấy bị đe dọa và sợ hãi. Nhưng không phải bằng cách đưa ra những gì tồi tệ nhất của mình, như Hêrôđê đã làm, mà chúng ta có thể vượt lên nhiều lúc, nhưng thay vào đó, hãy làm giống như thánh Giuse, ngài phản ứng với sự sợ hãi bằng lòng can đảm trông cậy vào Quan Phòng của Thiên chúa. Hôm nay, tôi nghĩ rằng chúng ta cần một kinh nguyện cho tất cả những người di dân ; những người di dân và tất cả những người bị bách hại, và tất cả những người là nạn nhân của những hoàn cảnh bất lợi : cho dù là hoàn cảnh chính trị, lịch sử hay cá nhân. Nhưng chúng ta hãy nghĩ tới nhiều những người vốn là nạn nhân của chiến tranh, họ muốn chạy loạn khỏi quốc gia của họ mà không thể được ; chúng ta hãy nghĩ đến những di dân đã đi trên con đường này để được tự do, mà nhiều người đã kết thúc trên đường phố hay dưới đáy biển. Chúng ta hãy nghĩ đến Chúa Giêsu trong vòng tay của thánh Giuse và của Đức Mẹ Maria, trên đường trốn chạy, và hãy nhìn nơi Người mỗi người di dân của ngày hôm nay. Sự di dân ngày hôm nay là một thực tế mà chúng ta không thể nhắm mắt làm ngơ. Đó là một chuyện bê bối của nhân loại.

Lậy thánh Giuse, ngài đã biết đến sự đau khổ của những người phải trốn chạy và ngài cũng đã bị bắt buộc phải bỏ trốn để cứu sống những người thân yêu nhất của ngài, xin ngài che chở tất cả những người phải chạy trốn chiến tranh, hận thù, nạn đói.

Xin ngài nâng đỡ họ trong những cơn khó khăn, xin thêm sức cho họ trong niềm hy vọng và để họ tìm được sự đón tiếp và sự liên đới. Xin ngài hướng dẫn bước chân của họ và xin mở lòng những người có thể giúp đỡ họ. Amen.

Mai Khôi dịch từ bản tiếng Pháp của Vatican.va

Udienza Generale del 29 dicembre 2021 – Catechesi su San Giuseppe: 5. San Giuseppe, migrante perseguitato e coraggioso | Francesco (vatican.va)

 26 khách đã đọc bài này
This entry was posted in Chưa được phân loại. Bookmark the permalink.