Bài Giáo Lý về Thánh Giuse và phẩm giá mà lao động mang đến

Giải thoát lao động ra khỏi « cái lôgíc lợi nhuận đơn giản » (Toàn văn)

JANVIER 12, 2022 19:10 Hélène GinabatPape François

Triều kiến ngày 12 tháng 01 năm 2022

« Điều mang đến phẩm giá cho bạn, đó là kiếm sống, và nếu chúng ta không cho dân của chúng ta, cho những con người nam và nữ, khả năng kiếm sống, đó là một sự bất công xã hội của nơi này, trong đất nước này, trên châu lục này », Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã khẳng định trong Bài Giáo Lý của ngày thứ tư 12 tháng 01 năm 2022 này.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp tục các Bài Giáo Lý hàng tuần về Thánh Giuse. Ngày thứ tư 12/01/2022 này, trong đại thính đường Phaolô VI của Vatican, ngài đã đề cập đến chủ đề việc làm : việc làm nghề mộc, của thánh Giuse, nhưng cũng về những vấn đề hiện tại gắn liền với việc làm và không có việc làm.

Đức Giáo Hoàng đã tố cáo trong những hoàn cảnh khác những « công việc nặng nhọc trong các hầm mỏ và trong một số nhà máy », « việc làm chợ đen », « trẻ em bị cưỡng bách lao động », « những người nghèo đi bới rác trong những bãi rác », nhưng cả những người đang bị thất nghiệp và cảm thấy bị tổn thương trong nhân phẩm bởi vì họ không kiếm được việc làm », … « tất cả những người đó là các anh chị em của chúng ta », Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh. Và đó là những chuyện xẩy ra trên thế giới trong ngày hôm nay ».

Nhắc lại rằng việc làm là « một thành phần cốt yếu trong đời sống con người », « một phương tiện để kiếm sống » nhưng cũng là « một nơi mà chúng ta thể hiện chính mình, nơi mà chúng ta cảm thấy mình hữu dụng và nơi mà chúng ta học được bài học lớn của sự cụ thể », Đức Giáo Hoàng đã cầu mong rằng « nó có thể được trải nghiệm như một quyền và một bổn phận căn bản của con người » và ngài đã mời gọi người Kitô hữu hãy tìm lại « giá trị của việc làm », bằng cách giải thoát nó ra khỏi cái « lôgíc của lợi nhuận đơn giản ».  

Sau đây là toàn văn Bài Giáo Lý của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Bài Giáo Lý về thánh Giuse – 7. Thánh Giuse bác thợ mộc

Thân chào Quý Anh Chị Em !

Các thánh sử gia Mátthêu và Máccô xác định thánh Giuse như là ‘‘thợ mộc’’ hay ‘‘thợ làm đồ gỗ’’. Chúng ta đã nghe trước đây rằng các cư dân của Nazareth, khi nghe Chúa Giêsu giảng thuyết, đã hỏi nhau rằng : « Ông không phải là con bác thợ sao ? » (Mt 13,55 ; x. Mc 6,3). Chúa Giêsu đã hành nghề của cha Người.

Chữ Hy Lạp tekton, được dùng để xác định việc làm của thánh Giuse, đã được phiên dịch nhiều cách. Các Cha la tinh của Hội Thánh đã muốn ngài làm ‘‘thợ làm đồ gỗ’’. Nhưng chúng ta đừng quên rằng ở xứ Palestine vào thời Chúa Giêsu, gỗ không chỉ được dùng để chế tạo cày và nhiều đồ đạc trong nhà, mà còn để xây dựng nhà ở, với các kèo cột bằng gỗ và mái bằng được làm với các đà ghép liền với nhau bởi các cành cây và đất vách.

Bởi vậy, thành ngữ ‘‘thợ làm đồ gỗ’’ hay ‘‘thợ mộc’’ để chỉ một nghề chung, vừa là thợ đóng đồ dùng bằng gỗ trong nhà và những thợ làm những việc xây cất nhà cửa. Đó là một nghề khó, bởi vì phải làm việc với những nguyên liệu nặng nề như gỗ, đá, sắt… Trên một quan điểm kinh tế, nghề này không mang lại nhiều lợi tức, như người ta có thể suy ra từ sự kiện Đức Maria và thánh Giuse, khi các ngài dâng Chúa Giêsu trong Đền Thánh, chỉ dâng được đôi chim gáy hay bồ câu (x. Lc 2,24), như Luật định đối với những người nghèo (x. Lv 12,8).

Như vậy, Chúa Giêsu thiếu niên đã học nghề này của cha Người. Bởi thế, đến tuổi trưởng thành, khi Người bắt đầu giảng dạy, những người hàng xóm ngạc nhiên hỏi nhau rằng « Bởi đâu ông ta được khôn ngoan và làm được những phép lạ như thế ? » (Mt 13,54), và họ bị kích xúc (x. c.57), bởi vì Người là con của một bác thợ mộc, nhưng lại ăn nói như một kinh sư, điều đó làm họ kích xúc.

Sự kiện liên quan đến tiểu sử của thánh Giuse và Chúa Giêsu làm tôi nghĩ đến tất cả những người lao động trên thế giới, đặc biệt là những người phải làm những công việc nặng nhọc trong các hầm mỏ và trong một số các nhà máy ; những người bị khai thác bởi lao động chợ đen ; các nạn nhân của lao động : gần đây, chúng ta đã thấy rằng ở Italia đã có nhiều các trẻ em bị cưỡng bách lao động và những người đi bới các đống rác để tìm kiếm một vật gì còn có thể bán lại được… Tôi nhắc lại những gì tôi đã nói : các người lao động chợ đen, những người lao động phải làm những công việc nặng nhọc trong các hầm mỏ và trong một số nhà máy : chúng ta hãy nghĩ đến họ. Chúng ta hãy nghĩ tới những người đã bị lợi dụng bởi lao động chợ đen, với cái số lương buôn lậu, dấu diếm, không hưu bổng, chẳng có gì cả. Và nếu bạn không đi làm, bạn không có bảo hiểm nào cả. Lao động bất hợp pháp. Và ngày hôm nay, có nhiều lao động chợ đen. Chúng ta hãy nghĩ đến những nạn nhân của lao động, họ bị tai nạn lao động. Chúng ta hãy nghĩ đến những trẻ em bị cưỡng bách lao động : thật đáng sợ ! Một đứa trẻ ở độ tuổi chơi đùa, bị bắt buộc lao động như một người lớn ! Các trẻ em bị bắt buộc lao động. Và chúng ta hãy nghĩ đến những người nghèo kia, họ bới các bãi rác để tìm kiếm cái gì dùng được để đổi chác : họ đến các bãi rác… Tất cả những người đó đều là các người anh em, chị em của chúng ta, họ phải kiếm sống bằng cách đó : điều đó không mang lại phẩm giá cho họ ! Chúng ta hãy nghĩ đến điều đó. Và điều này xẩy ra ngày hôm nay, trên thế giới, điều này xẩy ra ngày hôm nay. Nhưng tôi cũng nghĩ đến những người bị thất nghiệp : biết bao người đã gõ cửa các nhà máy, các xí nghiệp : ‘‘Có gì để làm không ?’’ – ‘‘Không, không có, không có…’’. Sự thiếu công ăn việc làm. Và tôi cũng nghĩ đến  những người, thực sự cảm thấy bị tổn thương trong nhân phẩm bởi vì không kiếm được việc làm. Họ trở về nhà mình : « Này ? Có tìm được gì không ? » – « Không, chẳng tìm được gì cả… tôi đã đi tới Caritas và tôi mang mấy tấm bánh về ». Điều mang đến cho bạn phẩm giá, không phải là mang bánh mì về nhà. Bạn có thể lấy ở Caritas : không, điều đó không mang tới cho bạn phẩm giá. Điều mang đến cho bạn phẩm giá, đó là đi làm mua được bánh mì, và nếu chúng ta không cho dân tộc của chúng ta, cho những người nam nữ của chúng ta, có cái khả năng đi làm mua được bánh mì, đó là một sự bất công xã hội ở nơi này, trên đất nước này, trên châu lục này. Những người cầm quyền phải cho mọi người cái khả năng làm việc để kiếm được bánh mì cho họ, bởi vì sự kiếm được này cho họ phẩm giá. Việc làm đích thực là sự xức dầu nhân phẩm. Và đó là quan trọng. Nhiều người trẻ, nhiều người cha và nhiều người mẹ sống thảm trạng không có công ăn việc làm để họ được sống một cách thanh thản. Họ sống ngày nào hay ngày đó. Và bao lần, sự tìm kiếm của họ trở thành quá bi thảm đến nỗi họ mất hết hy vọng và không còn muốn sống nữa. Trong những năm tháng đại dịch này, nhiều người đã mất công ăn việc làm – chúng ta biết điều đó – và nhiều người, bị đè nén bởi gánh nặng không thể chịu nổi, đã tự kết liễu đời mình. Ngày hôm nay, tôi muốn nhắc lại ký ức của mỗi người trong họ và gia đình của họ. Chúng ta hãy giữ một phút im lặng để nhớ đến những người nam và nữ đó đã bị tuyệt vọng bởi vì không tìm được việc làm.

Người ta không mấy chú ý tới sự kiện việc làm là một thành phần thiết yếu trong cuộc đời con người và cũng trên con đường nên thánh. Việc làm không chỉ là một phương tiện để kiếm sống : đó cũng là một nơi chúng ta thể hiện bản thân, nơi chúng ta cảm thấy mình hữu dụng và nơi chúng ta học được bài học lớn của sự cụ thể, nó giúp cho đời sống thiêng liêng không trở thành chủ nghĩa duy linh. Nhưng khốn nỗi, việc làm nhiều khi là con tin của sự bất công xã hội, và thay vì là một phương tiện của sự nhân bản hóa, nó trở thành một vùng ngoại vi của sự sống. Tôi thường hay tự hỏi : hàng ngày chúng ta làm việc với trạng thái tinh thần như thế nào ? Chúng ta kiểm soát sự mệt mỏi của mình ra sao ? Chúng ta có coi công việc của chúng ta chỉ gắn liền với số phận riêng của chúng ta hay cũng gắn lền với số phận của những người khác ? Thực tế, việc làm là một phương tiện để biểu lộ nhân cách của chúng ta, tự bản chất nó vẫn mang tính quan hệ. Và việc làm cũng là một phương tiện để biểu lộ sự sáng tạo của chúng ta : mỗi người làm công việc theo cách thức của mình, với kiểu riêng của mình ; cùng một công việc nhưng với một kiểu khác.

Thật là đẹp khi nghĩ rằng chính đích thân Chúa Giêsu đã làm việc và Người đã học được nghệ thuật đó từ Thánh Giuse. Ngày hôm nay, chúng ta phải tự hỏi điều chúng ta có thể làm để phục hồi giá trị của việc làm ; và chúng ta có thể đem lại sự đóng góp nào, với tư cách là Giáo Hội, để nó được giải thoát ra khỏi cái lôgíc của lợi nhuận đơn giản và có thể được trải nghiệm như là một quyền và một bổn phận căn bản của con người, biểu lộ và tăng trưởng phẩm giá của mình.

Thưa quý anh chị em, để được thế, ngày hôm nay tôi muốn đọc với quý anh chị em kinh mà thánh Phaolô VI đã dâng lên thánh Giuse hôm 01/5/1969 :

Lậy Thánh Giuse, Quan Thầy của Hội Thánh, ngài đã ở bên cạnh Ngôi Lời Nhập Thể lao động mỗi ngày để kiếm sống, nhận lãnh từ Người sức mạnh để sống và để làm lụng vất vả ;
Ngài đã cảm nhận được mối lo cho ngày hôm sau, sự cay đắng của cảnh nghèo nàn, sự bấp bênh của việc làm : Ngày hôm nay ngài đã làm rạng ngời tấm gương của ngài, khiêm nhường trước mọi người nhưng rất cao trọng trước Thiên Chúa,
Xin ngài che chở những người lao động trong cuộc sống khó khăn hàng ngày của họ, xin đừng để họ rơi vào sự chán nản, vào sự nổi loạn tiêu cực, cũng như vào những cám dỗ lạc thú ; và xin ngài gìn giữ hòa bình trên thế giới, chỉ có nền hóa bình này mới bảo đảm sự phát triển của các dân tộc. Amen

Copyright © Traduction Dicastère pour la communication, Librairie éditrice vaticane

Mai Khôi dịch từ bản tiếng Pháp của Zenit.

Catéchèse sur saint Joseph et la dignité que confère le travail (Texte entier) – ZENIT – Francais

 17 khách đã đọc bài này
This entry was posted in Chưa được phân loại. Bookmark the permalink.