Thánh Giuse, trong vai thân phụ của Chúa Giêsu, đã « rất thành công »

Đức Giáo Hoàng tiếp xúc với các cơ quan truyền thông của Vatican

JANVIER 13, 2022 18:19 HÉLÈNE GINABATPAPE FRANÇOIS

Tác phẩm của danh họa người Hòa Lan Gherardo Delle Notti

Theo Đức Giáo Hoàng Phanxicô, « quan hệ cha con của thánh Giuse với Chúa Giêsu đã ảnh hưởng nhiều đến cuộc đời Người, đến độ các bài giảng dạy tương lai của Chúa Giêsu có đầy rẫy những hình ảnh dẫn chiếu được rút ra từ tình phụ tử tưởng tượng ». Chúa Giêsu, Đức Giáo Hoàng giải thích, khẳng định rằng Thiên Chúa là Cha. Điều này có nghĩa là thánh Giuse đã rất thành công với tư cách là người cha mà Chúa Giêsu đã tìm được trong tình yêu và tình phụ tử của con người này một điểm quy chiếu đẹp nhất để dâng lên Thiên Chúa ».

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã thuận cho các cơ quan truyền thông của Vatican một cuộc tiếp xúc về tính phụ mẫu trong thời gian đại dịch này và về sự làm chứng của thánh Giuse, một thí dụ về sức mạnh và về sự dịu hiền đối với các người cha của ngày hôm nay. Được đăng tải trên tờ Osservatore Romano bằng tiếng Ý, hôm 13/01/2022, dưới tiêu đề : « Các bậc cha mẹ đã đương đầu với tất cả các thách thức thay con cái họ là những anh hùng », cuộc phỏng vấn được ký tên Andrea Monda, giám đốc tờ nhật báo của Vatican, và Alessandro Gisotti, phó giám đốc biên tập các phương tiện truyền thông của Tòa Thánh.

Tại sao có một sự quan tâm nhiều thế đến thánh Giuse trong giai đoạn đại dịch này ? Bởi vì thánh Giuse là « người của những thời điểm khó khăn », ĐGH trả lời. « Tôi nghĩ rằng, chính trong thời điểm khó khăn như thế này, chúng ta cần có ai đó có thể khích lệ chúng ta, giúp đỡ chúng ta, gợi ý cho chúng ta, để hiểu rằng đâu là cách tốt để đương đầu với những thời gian đen tối này. Thánh Giuse là một chứng nhân sáng suốt trong những lúc đen tối ».

Sau đây là toàn bộ cuộc trao đổi, trong phần dịch thuật (tiếng Pháp) của Bộ Thông Tin.

« Các cha mẹ đối đầu với những thách thức thay thế con cái họ đều là những bậc anh hùng »

Năm đặc biệt về thánh Giuse đã kết thúc hôm 08/12 vừa qua, nhưng sự chú tâm và lòng yêu mến của ĐGH Phanxicô đối với vị thánh này vẫn tiếp tục, và phát triển còn nhiều hơn nữa với các bài giáo lý mà Đức Thánh Cha dành cho vị Thánh Bổn Mạng của Hội Thánh hoàn vũ kể từ ngày 17/11/2021 vừa qua.

Suốt năm 2021, tờ nhật báo Osservatore Romano đã đăng tải một mục thời luận hàng tháng, được Vatican News lấy lại, về tông thư Patris Corde, dành mỗi số báo một chương của tông thư này liên quan đến thánh Giuse. Mục thời luận này, vốn nói về những người cha, nhưng cũng nói về những người con trai và những bà mẹ tham gia vào trong một cuộc đối thoại lý tưởng với Bạn Trăm Năm của Đức Maria, đã dấy lên trong chúng ta ước muốn để có thể trao đổi với Đức Giáo Hoàng chính là trên chủ đề tình phụ tử này trong những khía cạnh, những thách thức và những phức tạp rất đa dạng của nó. Kết quả là cuộc phỏng vấn này trong đó ĐGH Phanxicô trả lời những câu hỏi của chúng tôi, tỏ ra tất cả tình yêu của ngài đối với gia đình, sự gần gũi của ngài với những người biết sự đau khổ và sự đón tiếp bởi Hội Thánh của các người cha và người mẹ ngày hôm nay phải đương đầu với hàng ngàn khó khăn để cho con cái của họ một tương lai (Andrea Monda và Alessandro Gisotti).

Thưa Đức Thánh Cha, ngài đã tuyên bố một Năm đặc biệt hiến dâng lên thánh Giuse, viết một bức tông thư về thánh nhân, Patris Corde, và ngài thực hiện một chu kỳ bài giáo lý, tất cả dành cho hình ảnh thánh nhân. Đối với ngài, thánh Giuse tượng trưng ra sao ?

Tôi chưa bao giờ che dấu sự đồng hòa mà tôi cảm thấy với hình ảnh của thánh Giuse. Tôi tin rằng điều này đến từ thời thơ ấu của tôi, từ sự đào tạo của tôi. Tôi vẫn luôn trau dồi một sự tôn kính đặc biệt đối với thánh Giuse bởi vì tôi tin rằng hình ảnh ngài tượng trưng, một cách đẹp đẽ và đặc biệt, cho đức tin Kitô giáo phải như thế nào đối với mỗi người trong chúng ta. Quả là thánh Giuse là một người bình thường và sự thánh thiện của ngài chính là nhằm để nên thánh thông qua các hoàn cảnh tốt và xấu mà ngài đã phải sống và đối phó. Ngoài ra chúng ta có thể che dấu sự kiện thánh Giuse trong Phúc Âm, nhất là trong những đoạn văn của thánh Mátthêu và của thánh Luca, được trình bầy như là một người chủ chốt quan trọng trong những lúc đầu của lịch sử cứu chuộc. Quả vậy, các biến cố trong lúc Chúa Giêsu giáng sinh đã là những biến cố khó khăn, đầy những trở ngại, vấn đề, bách hại, đen tối, và Thiên Chúa, để gặp Con của Người giáng sinh xuống trần, đã đặt Đức Maria và thánh Giuse vào bên cạnh Người. Nếu Đức Maria là đấng đã hạ sinh Ngôi Lời mặc lấy xác phàm, thánh Giuse là người đã bảo vệ Người, đã che chở Người, đã nuôi dưỡng Người và đã làm cho Người lớn lên. Chúng ta có thể nói rằng chúng ta thấy trong ngài con người của những thời khắc khó khăn, con người cụ thể, con người biết gánh lấy trách nhiệm. Trên chiều hướng này, hai đặc tính kết hợp trong thánh Giuse. Một mặt, một đời sống thiêng liêng được đánh dấu, và được diễn dịch trong Phúc Âm bởi những chuyện các giấc chiêm bao ; những chuyện này làm chứng cho khả năng lắng nghe Thiên Chúa, Đấng nói với trái tim ngài. Chỉ có một người cầu nguyện, có một đời sống thiêng liêng mạnh mẽ, cũng có thể có khả năng phân biệt được lời của Thiên Chúa ở giữa nhiều thứ tiếng nói đang ở trong ta. Bên cạnh đặc tính này, còn có một đặc tính khác nữa : thánh Giuse là người cụ thể, nghĩa là người đối đầu với những vấn đề với một ý nghĩa thực dụng tuyệt đối, và đối mặt với những khó khăn và những trở ngại, ngài không bao giờ lấy một vị thế nạn nhân. Trái lại, ngài luôn ở vị trí trong viễn cảnh để phản ứng, để đáp trả, để tin cậy vào Thiên Chúa và để tìm một giải pháp sáng tạo.

Sự chú tâm mới này về thánh Giuse, trong lúc thử thách lớn này, có mang một ý nghĩa đặc biệt nào chăng ?

Thời kỳ chúng ta đang sống là một thời kỳ khó khăn bị đánh dấu bởi đại dịch coronavirus. Nhiều người chịu đau khổ, nhiều gia đình gặp khó khăn, nhiều người bị ám ảnh bởi sự lo sợ cái chết, lo sợ tương lai mờ mịt. Tôi đã nghĩ rằng, chính trong một thời kỳ khó khăn như thế này, chúng ta cần có ai đó có thể khích lệ chúng ta, để giúp đỡ chúng ta, gợi ý cho chúng ta, để hiểu đâu là cách tốt nhất để đương đầu với những thời gian đen tối. Thánh Giuse là một chứng nhân sáng suốt trong những lúc đen tối. Bởi vậy vào thời điểm này thật là chính đáng để cho ngài xuất hiện nhằm giúp chúng ta tìm ra lại con đường phải đi.

Thiên chức kế vị thánh Phêrô của ngài bắt đầu ngày 19 tháng 3, ngày lễ kính thánh Giuse…

Tôi vẫn coi như một sự chiếu cố từ trời, sự kiện có thể bắt đầu thiên chức kế vị Thánh Phêrô của tôi vào ngày 19 tháng 3. Tôi tin rằng, bằng cách nào đó, thánh Giuse đã muốn nói với tôi rằng ngài tiếp tục phù trợ tôi, gần gũi với tôi, và tôi có thể tiếp tục coi ngài như một người bạn để nhờ cậy, để tâm sự, và có thể xin ngài chuyển cầu và cầu nguyện cho tôi. Nhưng đương nhiên là mối quan hệ này, vốn là được ban cho bởi sự thông công các thánh, không chỉ dành riêng cho tôi, tôi nghĩ rằng ơn này có thể có ích cho nhiều người. Bởi vậy, tôi hy vọng rằng năm dành kính thánh Giuse đã dẫn đưa nhiều Kitô hữu đến sự khám phá ra trong thâm tâm mình giá trị sâu kín của sự kiện các thánh thông công, vốn không phải là một sự hiệp thông trừu tượng, mà là một sự hiệp thông cụ thể được biểu lộ trong quan hệ cụ thể và có những hậu quả cụ thể.

Trong mục thời luận về Patris Corde, được đăng tải trên tờ Osservatore Romano trong năm đặc biệt kính Thánh Giuse, chúng ta đã kết hợp cuộc đời Thánh Nhân với cuộc đời của những người cha, nhưng cũng của các đứa con trai của ngày hôm nay. Các người con trai, nói cách khác, là các người cha của ngày mai, có thể nhận được ngày hôm nay cái gì từ cuộc đối thoại với Thánh Giuse ?

Chúng ta không ai mới sinh ra đã là cha, nhưng tất cả chúng ta chắc chắn sinh ra đều đã là con cái. Đây là điều đầu tiên mà chúng ta phải xem xét, nghĩa là mỗi người trong chúng ta, ngoài những gì cuộc sống đã dành cho mình, trước hết mọi chuyện thì mình là một người con, được gửi gấm cho một ai đó, đến từ một mối quan hệ quan trọng đã làm cho nó lớn lên và đã điều kiện hóa nó cho tương lai dù tốt hay là xấu. Có mối quan hệ đó, và thừa nhận tầm quan trọng của nó trong cuộc đời của riêng mình, có nghĩa là hiểu biết rằng, một ngày kia khi chúng ta trách nhiệm về đời sống của một ai đó, nghĩa là khi chúng ta phải thực hành bổn phận làm cha, chúng ta sẽ mang theo với chúng ta tất cả kinh nghiệm mà cá nhân chúng ta đã sống. Như thế, thật là quan trọng để có thể suy nghĩ về kinh nghiệm cá nhân để đừng lập lại những sai lầm đã mắc phải và trân quý những gì chúng ta đã từng trải. Tôi xác tín rằng quan hệ cha con của thánh Giuse với Chúa Giêsu đã rất ảnh hưởng đến cuộc đời của Người, rằng sự giảng dạy tương lai của Chúa Giêsu đầy rẫy những hình ảnh và những quy chiếu được mượn từ người cha ảo tưởng. Thí dụ, Chúa Giêsu khẳng định rằng Thiên Chúa là Cha, và sự xác nhận này không thể để chúng ta thờ ơ, nhất là nếu chúng ta quan sát điều đã là kinh nghiệm riêng tư của Người về tình phụ tử. Điều này có nghĩa là thánh Giuse đã rất thành công với tư cách là cha mà Chúa Giêsu đã tìm được trong tình yêu và trong tình phụ tử của con người này, điểm quy chiếu tốt đẹp nhất để dâng tiến lên Thiên Chúa. Chúng ta sẽ có thể nói rằng con cái bây giờ sẽ trở thành những bậc cha mai này phải tự hỏi chúng đã có người cha như thế nào và chúng muốn trở thành những người cha như thế nào. Chúng không được để cho vai trò làm cha của chúng là kết quả của một sự may rủi hay chỉ là hậu quả của một kinh nghiệm đã trải qua trong quá khứ, nhưng chúng phải quyết định một cách có ý thức yêu thương một người như thế nào, đảm đương trách nhiệm của một con người như thế nào.

Chương cuối của Patris Corde, thánh Giuse được trình bầy như một người cha trong bóng tối. Một người cha vốn biết hiện diện nhưng để cho con ngài được tự do lớn lên. Điều này liệu có thể trong một xã hội dường như chỉ khen thưởng những người chiếm lãnh không gian và sự hào nhoáng ?

Một trong những đặc tính đẹp nhất của tình yêu, và không chỉ là tình phụ tử, chính là tự do. Tình yêu luôn sinh ra tự do, tình yêu không bao giờ trở thành tù ngục, một sự chiếm hữu. Thánh Giuse cho ta thấy khả năng của ngài săn sóc Chúa Giêsu mà không bao giờ chiếm hữu lấy Người, không bao giờ muốn thao túng Người, không bao giờ muốn làm Người sao lãng sứ vụ của Người. Tôi tin rằng điều này là rất quan trọng để kiểm chứng khả năng yêu thương của chúng ta và cũng là của khả năng biết lùi lại. Một người cha tốt là người biết lùi ra phía sau vào đúng lúc để con trai mình có thể nổi lên với vẻ đẹp của nó, với tính duy nhất, với những chọn lựa với ơn gọi của nó. Trên ý nghĩa này, trong mọi quan hệ tốt đẹp, cần thiết là phải từ chối mong muốn áp đặt một hình ảnh từ trên, một sự kỳ vọng, như thế là một cách phô trương, một sự chiếm ngự toàn bộ và thường xuyên sân khấu bởi một vai chính quá mức. Đặc tính của Thánh Giuse là biết đặt mình sang một bên, lòng khiêm nhượng của ngài, vốn cũng là khả năng làm mờ nhạt bản thân, có lẽ là khía cạnh mang tính quyết định nhất của tình yêu mà ngài thể hiện ra với Chúa Giêsu. Trên ý nghĩa này, thánh Giuse là một nhân vật quan trọng, tôi dám nói là cốt yếu trong tiểu sử của Chúa Giêsu, chính xác là trong một đôi lúc, ngài biết rút lui khỏi sân khấu để Chúa Giêsu có thể chói sáng trong toàn bộ sứ vụ của Người, trong toàn bộ sứ vụ của Người. Theo hình ảnh của thánh Giuse, chúng ta phải tự hỏi, chúng ta có khả năng để biết lùi lại, để cho phép những người khác, và nhất là những người được trao gửi cho chúng ta, để tìm thấy trong chúng ta một điểm quy chiếu chứ không bao giờ là một trở ngại hay không ?.

Ngài thường hay tố cáo sự kiện là tính phụ tử ngày nay đang bị khủng hoảng. Người ta có thể làm gì, Hội Thánh có thể làm gì, để mang lại sức mạnh cho quan hệ cha-con, vốn là nền tảng cho xã hội ?

Khi chúng ta nghĩ đến Hội Thánh, chúng ta luôn thấy Hội Thánh như một người Mẹ, và điều đó chắc chắn là không hề sai. Những năm gần đây, tôi đã tìm cách nhấn mạnh nhiều đến viễn cảnh này, bởi vì cách thức thực thi tình mẫu tử của Hội Thánh là lòng thương xót, nghĩa là tình yêu đó sinh ra và tái sinh ra sự sống. Sự tha thứ, sự hòa giải, có phải là một cách qua đó chúng ta đứng lên lại không ? Đây có phải là một phương cách qua đó chúng ta nhận lại sự sống bởi vì chúng ta nhận được một dịp may khác không ? Nơi Hội Thánh của Chúa Giêsu Kitô chỉ có lòng thương xót ! Nhưng tôi nghĩ rằng chúng ta phải có can đảm nói rằng Hội Thánh không chỉ là mẹ mà còn là cha. Nói cách khác, Hội Thánh đã được kêu gọi thực hiện một sứ vụ phụ tử chứ không phải là chủ nghĩa gia trưởng. Và khi tôi nói rằng Hội Thánh phải tìm lại khía cạnh phụ tử, tôi chính xác là dựa vào khả năng hoàn toàn phụ tử nhằm đặt các con cái vào vị thế để lấy trách nhiệm của riêng mình, để thực thi sự tự do riêng của họ, để làm những lựa chọn. Một mặt, nếu lòng thương xót thanh tẩy chúng ta, chữa lành chúng ta, an ủi chúng ta, khích lệ chúng ta, mặt khác, tình yêu của Thiên Chúa không giới hạn chỉ vào sự tha thứ và chữa lành, mà tình yêu của Thiên Chúa thúc đẩy chúng ta lấy những quyết định, để ra khơi.

Đôi khi sự sợ hãi, nhiều hơn nữa trong thời kỳ đại dịch này, dường như làm tê liệt đà tiến đó…

Phải, giai đoạn lịch sử này là một giai đoạn được đánh dấu bởi sự không có khả năng có những quyết định lớn trong cuộc đời một người. Rất nhiều khi, những người trẻ sợ phải quyết định, phải chọn lựa, phải tham gia. Một Hội Thánh xứng đáng không phải chỉ là khi nói có hoặc không, nhưng nhất là khi khuyến khích và làm cho có thể có những lựa chọn lớn lao. Và mỗi sự lựa chọn luôn bao gồm những hậu quả và những rủi ro, nhưng đôi khi, vì sợ những hậu quả và những rủi ro, chúng ta bị tê liệt và chúng ta không có thể làm hay quyết định bất cứ điều gì. Một người cha đích thực không nói với bạn rằng mọi sự luôn tốt đẹp, bạn sẽ có thể đối phó và sống những khoảnh khắc, và dù là những thất bại đó, trong phẩm giá. Một người chín chắn nhìn nhận mình không phải vì những thắng lợi của mình, nhưng theo cách mà người đó biết từng trải một sự thất bại. Đó chính là trong kinh nghiệm của sự vấp ngã và của sự yếu đuối mà người ta đã nhận ra tính cách của một người.

Tình phụ tử thiêng liêng rất quan trọng đối với chúng ta. Bằng cách nào mà các linh mục có thể là những người cha ?

Vừa rồi, chúng ta nói rằng tình phụ tử không phải là chuyện tự nhiên, người ta không sinh ra đã là cha, cùng lắm là người ta trở thành cha. Cũng như thế, một linh mục không sinh ra đã là cha, nhưng ngài phải học để làm cha mỗi ngày một chút, nhất là bắt đầu từ sự kiện tự nhận mình là con của Thiên Chúa, nhưng cũng là con của Hội Thánh. Và Hội Thánh không phải là một quan niệm trừu tượng, đó luôn là khuôn mặt của một ai đó, một tình huống cụ thể, cái gì mà chúng ta có thể cho nó một cái tên chính xác. Chúng ta luôn đã nhận được đức tin của chúng ta qua quan hệ với ai đó. Đức tin Kitô giáo không phải là cái gì có thể học được trong sách vở hay thông qua những lý luận đơn giản, trái lại nó luôn là một hành trình hiện sinh đi qua các quan hệ. Như thế, kinh nghiệm đức tin của chúng ta luôn nẩy sinh từ sự làm chứng của ai đó. Như thế, chúng ta phải tự hỏi chúng ta phải sống tạ ơn như thế nào đối với những người đó, và nhất là chúng ta gìn giữ khả năng phê phán đó để cũng biết phân định cái gì xấu xa có thể thông qua những người đó. Đời sống thiêng liêng không khác gì đời sống con người. Nếu một người hiền phụ, trên bình diện con người, là như thế bởi vì ông ta giúp cho con ông trở thành bản thân nó, bằng cách làm cho nó có thể có được sự tự do của nó và thúc đẩy nó có những quyết định lớn lao, cùng một cách đó, một người cha thiêng liêng tốt không phải khi người đó thay thế lương tâm của những người ký thác cho ngài, không phải khi ngài trả lời những câu hỏi mà những người đó mang trong lòng họ, không phải khi ngài thực thi ảnh hưởng trên đời sống của những người được ký thác cho ngài, nhưng khi, bằng cách kín đáo và đồng thời cứng rắn, ngài có thể chỉ đường, cung cấp các chìa khóa các bài đọc khác nhau, giúp đỡ trong sự phân định.

Ngày hôm nay, điều gì là cấp thiết nhất để mang đến sức mạnh cho chiều kích thiêng liêng của tình phụ tử ?

Rất nhiều khi, tình phụ tử thiêng liêng là một ơn sinh ra trước hết từ trải nghiệm. Một người cha thiêng liêng có thể chia sẻ không chỉ là những kỹ năng lý thuyết, nhưng nhất là kinh nghiệm cá nhân. Chỉ như thế mà ngài có thể hữu ích cho một người con. Trong khoảnh khắc lịch sử này, người ta cảm thấy một sự cấp bách lớn lao các quan hệ có ý nghĩa mà chúng ta sẽ có thể định nghĩa từ tình phụ tử thiêng liêng, nhưng – tôi mạn phép nói –  cũng là tình mẫu tử thiêng liêng, bởi vì vai trò đồng hành này không phải một đặc quyền nam giới hay chỉ của các linh mục. Có nhiều nữ tu dũng cảm, nhiều phụ nữ thánh hiến, nhưng cũng có nhiều nam nữ tín hữu giáo dân có một hành trang kinh nghiệm mà họ có thể chia sẻ với những người khác. Trên ý nghĩa này, mối quan hệ thiêng liêng là một trong những mối quan hệ mà chúng ta phải tái khám phá với nhiều nỗ lực trong khoảnh khắc lịch sử này, không bao giờ lầm lẫn nó với những hành trình khác mang bản chất tâm lý hay trị liệu.

Giữa những hậu qủa bi thương của Covid, còn có cả sự mất việc làm của nhiều người cha. Ngài có muốn nói điều gì với những người cha đang gặp khó khăn này không ?

Tôi cảm thấy rất gần gũi với thảm trạng của các gia đình này, của các người cha và người mẹ đang sống một sự khó khăn đặc biệt, bị làm trầm trọng hơn bởi đại dịch. Tôi nghĩ rằng, không dễ để đối phó với sự đau khổ không có thể cho con cái miếng ăn, và cảm thấy trên vai mình sức nặng của trách nhiệm về đời sống người thân. Trên chiều hướng đó, ngoài lời cầu nguyện của tôi, sự gần gũi của tôi, còn có cả sự nâng đỡ của Hội Thánh đến với những người đó. Nhưng tôi cũng nghĩ đến nhiều người cha, đến nhiều người mẹ, đến nhiều gia đình đang chạy loạn chiến tranh, đã bị xua đuổi tại biên giới Âu Châu và không chỉ thế đâu, và những người đang sống những hoàn cảnh đau đớn, bất công và không ai thấy là quan trọng hoặc giả cố ý lãng quên. Tôi muốn nói với những người cha đó, những người mẹ đó, rằng đối với tôi, họ là những người hùng, bởi vì tôi thấy nơi họ lòng dũng cảm của những người mạo hiểm mạng sống mình vì tình yêu đối với con cái, vì tình yêu đối với gia đình. Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse cũng đã từng đích thân trải nghiệm cuộc lưu đầy này, thử thách này, phải đào thoát tới một nước ngoài vì bạo lực và vì quyền lực của Hêrôđê. Sự đau khổ của các ngài khiến các ngài gần gũi với các người anh em của chúng ta đang chịu đựng cũng những thử thách tương tự trong ngày hôm nay. Những người cha đó đã hướng lên thánh Giuse với lòng tin cậy, biết rằng chính ngài, với tư cách làm cha, đã trải nghiệm hoàn cảnh tương tự, sự bất công tương tự. Và tôi muốn nói với mọi người họ, cũng như với tất cả các gia đình của họ, đừng cảm thấy mình cô đơn ! Đức Giáo Hoàng luôn nhớ tới họ và sẽ tiếp tục, trong khả năng có thể, lên tiếng nói cho họ và không bao giờ quên họ.

Copyright © Traduction Dicastère pour la communication

Mai Khôi dịch từ bản tiếng Pháp của Zenit.

Joseph, la référence paternelle de Jésus, qui « a si bien réussi » – ZENIT – Francais

 25 khách đã đọc bài này
This entry was posted in Chưa được phân loại. Bookmark the permalink.